In deze module wordt aandacht besteed aan citrusvruchten en verschillende tropische vruchten. Bij Yuba beschouwen we citrusvruchten als een uiterst belangrijke fruitgroep die onmisbaar is in de keuken.

Citrusvruchten hebben typische kenmerken die vanzelfsprekend zijn, zoals de smaak, de opbouw van de vrucht, de schil en de geur van de schil. De schil zorgt ervoor dat de vrucht niet uitdroogt en maakt citrusvruchten lang houdbaar en minder kwetsbaar. Bovendien bevat de schil etherische oliën die bitter van smaak zijn, maar veel aroma afgeven. Het losscheuren van de schil en de druppeltjes die eruit springen, zijn hiervan een herkenbaar voorbeeld.

Oercitrusvruchten liggen aan de basis van alle kruisingen en zijn: cedraat, mandarijn en pompelmoes. Ze zijn vaak natuurlijk gekruist.

De rasp van de schil bevat veel van deze oliën en kan worden gebruikt in zowel zoete als hartige gerechten. Een beetje rasp van een citroenschil kan vaak het verschil maken in de smaak van een gerecht. Het sap van een citrusvrucht is gemakkelijk verkrijgbaar door middel van een citruspers en kan zowel met als zonder vruchtvlees worden gedronken. De partjes van een citrusvrucht hebben een typische kenmerkende vorm en liggen dicht tegen elkaar aan, waardoor ze samen de ronding van de vrucht vormen.

Elk partje in een citrusvrucht kan een andere smaak hebben, afhankelijk van de ligging in de vrucht, de zonzijde van de vrucht en de omstandigheden van bewaring.

De cellen, die het sap dragen, zijn herkenbaar als langwerpige, half doorzichtige segmentjes gevuld met vocht. De witte laag rondom de cellen bevat veel pectine, net als het binnenste van de schil. Pectine is een natuurlijk bindmiddel dat vaak wordt gebruikt bij het maken van marmelade en jam. De kleur van de schil verandert naarmate de vrucht rijpt of wordt blootgesteld aan bepaalde omstandigheden.

Door koeling en bewerking met ethyleenoxide worden sinaasappels en citroenen vroegtijdig oranje en geel van kleur.

De diverse soorten

Sinaasappelen

Sinaasappelen zijn de meest geteelde citrusvruchten.

Sinaasappelen komen oorspronkelijk uit China. Ze zijn een veelvoorkomende vrucht over de hele wereld en staan bekend om hun sappige en zoete smaak. Sinaasappelen zijn geen oercitrusvruchten waarschijnlijk ontstaan door kruisingen met pompelmoes en mandarijn. Ze zijn rijk aan vitamine C, vezels en andere voedingsstoffen, waardoor ze gezond zijn om te eten. Er zijn verschillende soorten sinaasappelen, waaronder Valencia, Navel en Blood Orange, die elk hun eigen unieke smaak en kenmerken hebben. Ze worden vaak geconsumeerd als sap, in salades en andere gerechten, of gewoon als een gezonde snack.

Mandarijnen

Mandarijnen zijn kleine oercitrusvruchten en komen oorspronkelijk uit China. Ze zijn zoet en sappig van smaak, makkelijk te pellen en hebben kleine segmenten die gemakkelijk uit elkaar te halen zijn. Mandarijnen zijn rijk aan vitamine C, vezels en andere voedingsstoffen, waardoor ze gezond zijn om te eten. Er zijn verschillende soorten mandarijnen, zoals Clementines, Satsuma’s en Tangerines, die elk hun eigen unieke smaak en kenmerken hebben. Ze worden vaak geconsumeerd als snack of als ingrediënt in salades, desserts en andere gerechten.

Pompelmoes

Een pompelmoes is een oercitrusvrucht. De vrucht is groot en heeft een gele tot roze schil en geel tot roze vruchtvlees. Pompelmoes heeft een lichtbitterzoete smaak en is rijk aan vitamine C en andere voedingsstoffen, waardoor het een gezonde fruitkeuze is. Er zijn verschillende variëteiten van pompelmoes, zoals de Ruby Red, White Marsh en Star Ruby, die elk hun eigen unieke smaak en kenmerken hebben. Pompelmoes wordt vaak geconsumeerd als sap of als ingrediënt in salades, smoothies en andere gerechten.

Grapefruit

Een grapefruit is een citrusvrucht ontstaan uit een natuurlijke kruising tussen een pompelmoes en een  zoete sinaasappel. De vrucht is rond tot ovaal van vorm en heeft een geeloranje schil en geel tot roze vruchtvlees. Grapefruit heeft een zure en bitterzoete smaak, veel bitterder dan de pompelmoes, en is rijk aan vitamine C en andere voedingsstoffen, waardoor het een gezonde fruitkeuze is. Er zijn verschillende variëteiten van grapefruit, zoals de Ruby Red, Pink en White, die elk hun eigen unieke smaak en kenmerken hebben. Grapefruit wordt vaak geconsumeerd als sap of als ingrediënt in salades, smoothies en andere gerechten.

Citroenen

Een citroen is oorspronkelijk afkomstig is uit Azië. Het is een kruising van onder andere limoen en pompelmoes. De vrucht is klein en heeft een heldergele schil en geel vruchtvlees. Citroenen hebben een zure en verfrissende smaak en zijn rijk aan vitamine C en andere voedingsstoffen, waardoor ze gezond zijn om te eten. Ze worden vaak gebruikt in de keuken om gerechten op smaak te brengen of als ingrediënt in dranken, desserts en andere gerechten. De schil van citroenen bevat etherische oliën die vaak worden gebruikt in parfums, cosmetica en aromatherapie. Citroenen worden ook vaak gebruikt voor schoonmaakdoeleinden vanwege hun natuurlijke antibacteriële eigenschappen.

Limoen

Een limoen is een citrusvrucht die nauw verwant is aan de citroen. Limoenen zijn oorspronkelijk afkomstig uit Zuidoost-Azië en worden tegenwoordig geteeld in verschillende delen van de wereld, waaronder Mexico, India, Thailand en Brazilië. De vrucht is klein, rond en heeft een heldergroene of gele schil en groen vruchtvlees. Limoenen hebben een zure en verfrissende smaak en zijn rijk aan vitamine C en andere voedingsstoffen, waardoor ze gezond zijn om te eten. Ze worden vaak gebruikt in de keuken om gerechten op smaak te brengen of als ingrediënt in dranken, desserts en andere gerechten. Limoensap wordt ook vaak gebruikt als ingrediënt in cocktails zoals de Margarita. Limoenen worden ook gebruikt in cosmetica en schoonmaakproducten vanwege hun natuurlijke eigenschappen.

Yuzu

Yuzu is een citrusvrucht die oorspronkelijk uit Oost-Azië komt en voornamelijk wordt geteeld in Japan, Korea en China. Het is een gekruiste mandarijn die sterk veredeld wordt vanwege zijn bijzondere smaak. De vrucht is ongeveer zo groot als een mandarijn en heeft een geeloranje schil. Het vruchtvlees van yuzu is zuur en heeft een unieke smaak die wordt omschreven als een combinatie van grapefruit, mandarijn en limoen, met een subtiele bloemige en kruidige ondertoon. Yuzu wordt vaak gebruikt als ingrediënt in de Japanse en Koreaanse keuken, waar het wordt toegevoegd aan dressings, marinades, sauzen, soepen en dranken. Het sap en de schil van yuzu worden ook gebruikt in cosmetica en parfums vanwege de verfrissende en aromatische eigenschappen. In de Westerse keuken wordt yuzu steeds populairder en wordt het gebruikt om gerechten een exotische smaak te geven. De Yuzu is de duurste onder de citrusvruchten omdat de oogst ervan erg weinig oplevert.

Pomelo

Een pomelo is een grote citrusvrucht die vooral in Zuidoost-Azië en andere delen van de tropische regio’s wordt gekweekt. Hij lijkt op een grapefruit, maar is over het algemeen veel groter en heeft een dikke schil. Het is een kruising tussen een grapefruit en een pompelmoes. De kleur van de schil kan variëren van geelgroen tot lichtroze of roodachtig. Het vruchtvlees is meestal wit of roze en kan variëren van zoet tot licht zuur van smaak. De smaak van de pomelo is minder bitter dan die van de grapefruit en heeft meestal een milde, zoete en verfrissende smaak. Pomelo’s zijn rijk aan vitamine C en bevatten ook kalium en vezels. Ze kunnen worden gegeten als een gezond tussendoortje of worden gebruikt in salades, desserts, vruchtensappen en andere gerechten.

Ananas

Een ananas is een tropische vrucht die oorspronkelijk uit Zuid-Amerika komt en nu wordt verbouwd in veel tropische en subtropische gebieden over de hele wereld, waaronder Zuid-Amerika, Midden-Amerika, Afrika en Azië. Het is een grote, cilindrische vrucht met stekelige, leerachtige schil en groene, puntige bladeren aan de bovenkant.

Het vruchtvlees van de ananas is geel van kleur en heeft een zoete, sappige smaak met een lichtzure ondertoon. Het vruchtvlees bestaat uit vele individuele vruchtjes die samengevoegd zijn. Deze vruchtjes hebben een vezelachtige textuur. Ananas bevat een aantal belangrijke voedingsstoffen, waaronder vitamine C, mangaan, vitamine B6 en kalium.

Ananas wordt vaak vers gegeten en kan ook worden gebruikt in smoothies, vruchtensappen, salades en als ingrediënt in vele gerechten, zowel zoet als hartig. Ananas kan ook worden verwerkt tot ingeblikte ananas, gedroogde ananas of ananassap. Ananas bevat een stof genaamd bromelaïne, die kan helpen bij de spijsvertering en ontstekingsremmende eigenschappen heeft. 

Mango

Mango is een tropische vrucht die oorspronkelijk uit India komt en nu wordt verbouwd in veel tropische en subtropische gebieden over de hele wereld. Het is een grote, ovale vrucht met een gladde, leerachtige schil die varieert van groen tot geel-oranje of rood-oranje, afhankelijk van de rijpheid. Het vruchtvlees van de mango is geel tot oranje van kleur en heeft een zoete, sappige smaak met een lichtzure ondertoon.

Mango’s zijn rijk aan voedingsstoffen, waaronder vitamine C, vitamine A, foliumzuur en kalium. Mango’s worden vaak vers gegeten en kunnen ook worden gebruikt in smoothies, vruchtensappen, salades en als ingrediënt in vele gerechten, zowel zoet als hartig. Mango kan ook worden verwerkt tot ingeblikte mango, gedroogde mango of mangopuree.

Mango’s hebben een zachte, vezelige textuur en een grote, platte pit in het midden van de vrucht. Het vruchtvlees is zeer geschikt om te gebruiken in exotische gerechten zoals curry’s en chutneys, maar ook als ingrediënt in desserts zoals mango-ijs en mango-taart.